ساخت
1- روش های اجرایی (مصالح سازهای)
برای ساخت تصفیهخانه از چهار نوع مصالح میتوان استفاده کرد. مصالح بتنی مسلح، فولادی، کامپوزیتی و پلیاتیلنی امروزه مهمترین مواد مورد استفاده در ساخت انواع تصفیهخانهها هستند. برای انتخاب درست مصالح مورد استفاده در ساخت تصفیهخانهها نکات زیر را باید همواره مورد توجه قرار داد. این نکات عبارتند از:
- هزینة ساخت
- سرعت ساخت و اجرا
- قابلیت ارتقاء و افزایش ظرفیت تصفیهخانه
- مقاومت در برابر شرایط محیطی
- قابلیت جابجایی واحدها و سیستم تصفیه
- امکان انجام اصلاحات مورد نیاز در طول بهرهبرداری با حداقل هزینه
- عمر مفید سازهها و تأسیسات
1-1- بتن مسلح
بتن مسلح جزء قدیمیترین مصالح مورد استفاده در ساخت انواع تصفیهخانهها است. از این مصالح به خصوص در ساخت تصفیهخانههای بزرگ و در مقیاس تصفیهخانههای شهری و یا شهرکهای صنعتی بزرگ استفاده میشود. به دلیل ماهیت قلیایی که بتن دارد همواره مشکلاتی در خصوص تماس فاضلابهای اسیدی با آن بروز مینماید و از آنجا که استفاده از پوششهای حفاظتی بتن مقرون به صرفه نیست در بسیاری از موارد از سازههای بتنی بدون هیچگونه پوشش حفاظتی استفاده میشود.
ویژگیهای استفاده از بتن مسلح در ساخت سیستمهای تصفیه شامل موارد زیر است:
- در مقیاس تصفیهخانههای بزرگ هزینة آن نسبت به دیگر مصالح کمتر است.
- سرعت ساخت این سیستمها خیلی پایین بوده و در صورت برخورد مراحل ساخت به فصول سرد سال مشکلات زیادی در ساخت تصفیهخانه بوجود خواهد آمد.
- لازم است که این سیستمها بصورت درجا ساخته شده و امکان ساخت آنها در خارج از محل بهرهبرداری وجود ندارد.
- به سبب ماهیت اسیدی بسیاری از فاضلابها همواره این سیستمها با مشکلات خوردگی آرماتورها و پوستهشدن جداره بتن روبرو هستند.
- امکان جابجایی هر چند کوچک این سیستمهاحتی با صرف هزینههای بالا وجود ندارد.
- عملیات ساختمانی این سیستمها سنگین بوده و در محلهایی که انجام کارهای ساختمانی و عمرانی مشکلاتی را در محل احداث تصفیهخانه ایجاد مینمایند، ساخت آنها همواره با مشکل روبروست.
- این سیستمها را میتوان هم بصورت نیمه مدفون و هم مدفون اجرا کرد.
1-2- فولاد
یکی از پرکاربردترین مصالح مورد استفاده در ساخت تصفیهخانهها به خصوص تصفیهخانههای کوچک یا همان پکیجهای تصفیه، فولاد است. فولاد به سبب مقاومت بسیار بالا و انعطافپذیری در ساخت هر شکل سازه و سرعت در ساخت مقبولیت زیادی به خصوص در ساخت تصفیهخانههای واحدهای صنعتی و اجتماعات کوچک دارد. عمده نگرانی که در استفاده از این ماده وجود دارد بحث خوردگی است که این نگرانی با استفاده از پوششهای محافظتی استاندارد کاملاً رفع شده است. ویژگیهای استفاده از فولاد در ساخت سیستمهای تصفیه شامل موارد زیر است:
- سرعت ساخت این تصفیهخانهها بالاست.
- این سیستمها به راحتی قابلیت جابجایی داشته و در صورت نیاز میتوان محل تصفیهخانه را به محل مناسب تغییر داد.
- در ظرفیتهای پایین هزینة ساخت سیستم تصفیه با استفاده از فولاد کمتر از دیگر مواد است.
- این امکان وجود دارد این سیستمها در محل خارج از پروژه و با امکانات بهتر و کاملتر ساخته شده و سپس به محل پروژه انتقال یافته و مورد بهرهبرداری قرار گیرند.
- نما و منظرة این سیستمها کاملا قابل کنترل بوده و قابلیت هماهنگی با هر محیطی را دارند.
- نیاز به گودبرداری و عملیات ساختمانی زیادی نداشته و دارای حداقل مشکلات ناشی از کارهای ساختمانی در محل هستند.
- بدلیل خواص شیمیایی فولاد، استفاده از پوششهای حفاظتی در سطوح تماس فاضلاب با فولاد ضروری است.
- در شرایط عادی و بدون در نظرگرفتن تمهیدات لازم امکان مدفون ساختن این سیستمها وجود ندارد.
1-3- کامپوزیت
مواد کامپوزیتی می توانند مقاومت و استحکام بیشتری را نسبت به مواد رایج سازه ای ارائه دهند. سبکی نسبی کامپوزیت ها، امکان استفاده از مقاطع بزرگتر را که در مقابل خمش و پیچش عملکرد مناسبی دارند فراهم می سازد. این مواد علاوه بر آنکه سهولت بیشتری در شکل پذیری دارند، در مقابل خستگی[1] رفتار مناسب تری نمایش می دهند و دوام بیشتری دارند. از سوی دیگر کامپوزیت ها توانایی مناسبی در کاهش لرزش های وارده بر سازه تصفیه خانه را دارا می باشند.
برخی از مزایای کامپوزیت ها را می توان به شرح زیر نام برد :
- با توجه به روش ساخت آنها تصفیه خانه های کامپوزیتی از انعطاف پذیری بالاتری در ارتباط با ساخت مخازن در اشکال و ابعاد گوناگون در مقایسه با انواع پلی اتیلنی آنها برخوردار می باشد.
- مقاومت این ماده در برابر انواع فاضلابها چه اسیدی و چه قلیایی بسیار خوب است.
- سرعت ساخت این سیستمها بسیار بالا است.
- نیاز به عملیات ساختمانی در این سیستمها به حداقل رسیده است.
- به سبب سبکی و یکپارچگی این سیستمها را میتوان به راحتی جابجا کرد.
- ساخت آنها معمولاً در کارخانه و بصورت صنعتی انجام شده و به همین سبب کیفیت ساخت آنها زیاد است
1-4- پلی اتیلن
پلی اتیلن از جملة مواد جدیدی است که به سبب قابلیتهای خوب ، استفاده از آن در سطوح مختلف صنعت رو به گسترش است. پیشرفتهای علمی و تجربی صورت گرفته در ساخت سازههای پلی اتیلنی راه را برای استفاده از مزایای این ماده در ساخت سیستمهای تصفیه بسیار هموارتر از گذشته کرده است. ویژگیهای استفاده از پلی اتیلن در ساخت سیستمهای تصفیه شامل موارد زیر است:
- مقاومت این ماده در برابر انواع فاضلابها چه اسیدی و چه قلیایی بسیار خوب است.
- سرعت ساخت این سیستمها بسیار بالا است.
- در ظرفیتهای پایین استفاده از پلی اتیلن برای ساخت سیستمهای تصفیه نسبتا مقرون به صرفه است.
- نیاز به عملیات ساختمانی در این سیستمها به حداقل رسیده است.
- از مزیتهای این سیستمها میتوان به قابلیت دفن، نصب آسان، عدم خوردگی از داخل و بیرون پکیج، ضد اشعه خورشید، عدم نیاز به ساپورت و… اشاره نمود.
- به سبب سبکی و یکپارچگی این سیستمها را میتوان به راحتی جابجا کرد.
- ساخت آنها معمولاً در کارخانه و بصورت صنعتی انجام شده و به همین سبب از لحاظ ساخت از کیفیت بالایی برخوردار می باشند.